انواع فیوز
فيوز مينياتوری 1 فاز 63 آمپر الكتروكاوه K C 4.5
- طراحی به روز (دارای نشانگر قطع و وصل و محل مخصوص لیبل)
- قابلیت قفل و پلمپ دستگیره و ترمینال ها
- دارای هولوگرام و قابلیت ردیابی با یکسال گارانتی
- تعداد در بسته 12 عدد
فيوز مينياتوری 1فاز و نول 20آمپر الكتروكاوه C K 6
ویژگی ها
- نوع محصول: فیوز مینیاتوری تک پل + نول (1P+N)
- ولتاژ کاری: 230/400 ولت AC
- تعداد پل: 1 پل + نول
فيوز مينياتوری 3 فاز و نول 63 امپر الكتروكاوه k c 6 | کلیدمینیاتوری
ویژگی ها
- طراحی به روز (دارای نشانگر قطع و وصل و محل مخصوص لیبل)
- قابلیت قفل و پلمپ دستگیره و ترمینال ها
- دارای هولوگرام و قابلیت ردیابی با یکسال گارانتی
- تعداد در بسته 3 عدد
فيوز مينياتوری سه فاز و نول 32 آمپر الكتروكاوه | کلیدمینیاتوری
- طراحی به روز (دارای نشانگر قطع و وصل و محل مخصوص لیبل)
- قابلیت قفل و پلمپ دستگیره و ترمینال ها
- دارای هولوگرام و قابلیت ردیابی با یکسال گارانتی
- تعداد در بسته 3 عدد
فیوز فشنگی 25 آمپر
ویژگی:
- تعداد در بسته 25 عدد
- جریان نامی ۲،۴،۶،۱۰،۱۶،۲۰،۲۵ آمپر
- ولتاژ نامی ۵۰۰ ولت
- قدرت قطع ۵۰KA
فیوز فشنگی 63 آمپر
ویژگی:
- تعداد در بسته 25 عدد
- جریان نامی 63 آمپر
- ولتاژ نامی ۵۰۰ ولت
فیوز کاردی 100 آمپر پایه بلند
ویژگی ها
- تعداد در بسته 6 عدد
- نوع فیوز: فیوز کاردی (Knife Blade Fuse / NH Fuse)
- جریان نامی: ۱۰۰ آمپر
- سایز فیزیکی: NH0 (معروف به پایه بلند)
- ولتاژ نامی: ۴۰۰ تا ۵۰۰ ولت متناوب (AC)
- قدرت قطع: ۱۰۰ – ۱۲۰ کیلو آمپر (بسته به برند)
- کلاس حفاظتی: gG (برای حفاظت در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه در مصارف عمومی)
- جنس بدنه: سرامیک مهندسی شده با قابلیت خنککنندگی و تحمل حرارت بالا
- استانداردها: مطابق با استاندارد بینالمللی IEC 60269 و دارای تست پژوهشگاه نیرو (در نمونههای ایرانی)
- نوع نصب: قابل نصب بر روی پایه فیوز مخصوص سایز NH0
- وزن : 220 گرم
انواع فیوز
فیوزها را از جنبههای مختلفی میتوان دستهبندی کرد:
۱. بر اساس نوع عملکرد و سرعت واکنش
- فیوزهای کندکار (Time-Delay / Slow-Blow) : این فیوزها در برابر جریانهای لحظهای و ناگهانی (مثل جریان راهاندازی موتور) مقاومتر هستند و دیرتر میسوزند. برای مدارهایی با راهاندازی سنگین مانند موتورهای الکتریکی، کولر و کمپرسور مناسب هستند.
- فیوزهای تندکار (Fast-Acting / Quick-Blow) : در کوتاهترین زمان ممکن و با کوچکترین افزایش جریان، میسوزند. برای محافظت از تجهیزات حساس الکترونیکی مانند بردهای مدار چاپی، کامپیوتر و لوازم صوتی و تصویری استفاده میشوند.
- فیوزهای فوقسریع (Ultra-Rapid) : برای محافظت از قطعات بسیار حساس مانند دیودها و تریستورها در صنعت الکترونیک کاربرد دارند.
۲. بر اساس ساختار فیزیکی و شکل ظاهری
- فیوز مینیاتوری (MCB – Miniature Circuit Breaker) : رایجترین نوع فیوز در تابلوهای برق ساختمانهای امروزی. برخلاف فیوزهای کلاسیک، پس از قطع شدن مدار، با یک حرکت ساده قابل استفاده مجدد است. این فیوزها در انواع تکپل (مناسب برق تکفاز) ,دوپل (اتصال به فاز و نول) و سهپل (مناسب برق سهفاز) تولید میشوند.
- فیوز فشنگی (Plug Fuse / Screw-in) : مدلی قدیمیتر که پایهی پیچی دارد و درون یک محفظه (پریز فیوز) پیچ میشود. المنت آن معمولاً از جنس روی یا آلیاژ است.
- فیوز کارتریجی (Cartridge Fuse) : به شکل یک استوانه با دو کلاهک فلزی در دو سر است. در مصارف خانگی و صنعتی کاربرد دارد و میتواند از نوع تندکار یا کندکار باشد.
- فیوز تیغهای (Blade Fuse) : بیشتر در صنعت خودرو استفاده میشود و در اندازههای استاندارد، مینی و ماکسی تولید میشود.
۳. بر اساس نوع جریان (AC/DC) و سطح ولتاژ
- فیوز جریان مستقیم (DC Fuse) : برای مدارهای DC طراحی شدهاند.
- فیوزهای جریان متناوب (AC Fuse) : برای مدارهای AC طراحی شدهاند.
- فیوزفشار ضعیف (Low Voltage) : برای ولتاژهای پایینتر از ۱۰۰۰ ولت.
- فیوزهای فشار قوی (High Voltage) : برای ولتاژهای بالاتر از ۱۰۰۰ ولت.
🏠 دستهبندی بر اساس کاربرد (تیپهای فیوز مینیاتوری)
فیوزهای مینیاتوری (MCB) بر اساس نوع جریان هجومی (Surge) که میتوانند تحمل کنند، به تیپهای مختلفی تقسیم میشوند:
| تیپ (Type) | ویژگی و کاربرد |
| تیپ B | حساسترین نوع. برای مدارهایی با جریان هجومی پایین مثل سیستمهای روشنایی و پریزهای عمومی مناسب است. |
| تیپ C | برای مدارهایی با جریان هجومی متوسط. مناسب برای مصارف خانگی با تجهیزات پر مصرف مثل کولر، یخچال و جاروبرقی. |
| تیپ D | برای مدارهایی با جریان هجومی بسیار بالا. در محیطهای صنعتی و برای موتورهای بزرگ و دستگاههای جوشکاری استفاده میشود. |
چگونه فیوز مناسب را انتخاب کنیم؟
انتخاب فیوز مناسب فقط بر اساس آمپر انجام نمیشود. نوع مدار، میزان جریان مصرفی، نوع تجهیزات متصل، ولتاژ کاری و شرایط استفاده هم باید در نظر گرفته شوند.
برای انتخاب صحیح، ابتدا باید جریان مورد نیاز مدار مشخص شود. سپس باید نوع فیوز، ظرفیت قطع، تیپ عملکرد و سازگاری آن با سیستم بررسی شود.
به عنوان مثال، مداری که برای روشنایی استفاده میشود ممکن است به مشخصات متفاوتی نسبت به مداری که یک موتور الکتریکی یا تجهیزات دارای جریان راهاندازی بالا را تغذیه میکند، نیاز داشته باشد.
نکته مهم: افزایش آمپر فیوز بدون بررسی ظرفیت سیمکشی میتواند خطرناک باشد. فیوز باید متناسب با مدار و سطح مقطع سیم انتخاب شود، نه صرفاً بر اساس توان بیشتر.
آمپر فیوز چیست؟
جریان نامی یا آمپر ، مقدار جریانی است که فیوز برای کار در شرایط عادی بر اساس آن انتخاب میشود. اگر جریان مدار از محدوده مجاز عبور کند، سازوکار حفاظتی فیوز یا کلید حفاظتی وارد عمل میشود.
برای مثال، استفاده از فیوز با آمپر نامتناسب ممکن است باعث عملکرد مکرر مدار یا در شرایط نامناسب، کاهش سطح حفاظت سیمکشی شود. بنابراین انتخاب آمپر باید با توجه به مشخصات سیم، بار الکتریکی و طراحی مدار انجام شود.
تفاوت فیوز و کلید مینیاتوری چیست؟
فیوزهای ذوبشونده پس از عبور جریان بیش از حد، المنت داخلی خود را از دست میدهند و معمولاً باید تعویض شوند. در مقابل، کلید مینیاتوری (MCB) پس از قطع مدار میتواند با برگرداندن اهرم، دوباره وارد مدار شود؛ البته علت قطع باید بررسی و برطرف شده باشد.
MCB علاوه بر قابلیت استفاده مجدد، در تابلوهای برق ساختمان بسیار رایج است و در تیپها و جریانهای نامی مختلف تولید میشود.
تفاوت فیوز تکپل، دوپل و سهپل
تعداد پلهای فیوز یا کلید حفاظتی به تعداد مسیرهایی که قرار است تحت کنترل و حفاظت قرار گیرند مربوط میشود.
- تکپل: برای کنترل و حفاظت یک مسیر در مدارهای مناسب
- دوپل: برای قطع همزمان دو مسیر در سیستمهای مربوطه
- سهپل: بیشتر در مدارهای سهفاز مورد استفاده قرار میگیرد
- چهارپل: در برخی مدارهای سهفاز به همراه نول کاربرد دارد
انتخاب تعداد پل باید بر اساس ساختار مدار و نحوه توزیع برق انجام شود.
تفاوت فیوز تیپ B، C و D چیست؟
تفاوت اصلی این تیپها در محدوده عملکرد لحظهای آنها در برابر جریان هجومی است.
تیپ B معمولاً برای مدارهایی با جریان راهاندازی پایینتر مانند برخی مدارهای روشنایی و مصارف عمومی استفاده میشود.
تیپC تحمل بیشتری در برابر جریان هجومی دارد و در بسیاری از مدارهای عمومی و بارهایی مانند موتورهای کوچک و برخی تجهیزات خانگی کاربرد دارد.
تیپ D برای بارهایی با جریان هجومی بسیار بالا طراحی شده و بیشتر در برخی کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
انتخاب تیپ نامناسب میتواند باعث قطع بیمورد یا کاهش عملکرد حفاظتی مدار شود؛ بنابراین بهتر است بر اساس مشخصات واقعی بار انتخاب شود.
فیوز AC و DC چه تفاوتی دارند؟
فیوزهایACوDC از نظر کاربرد و توانایی قطع جریان با یکدیگر تفاوت دارند. خاموش کردن قوس الکتریکی در مدار DC میتواند دشوارتر باشد، زیرا جریان مستقیم مانند AC در هر سیکل از نقطه صفر عبور نمیکند.
به همین دلیل استفاده از فیوز باید دقیقاً مطابق ولتاژ و نوع جریان مشخصشده توسط سازنده باشد. نمیتوان صرفاً بر اساس مقدار آمپر، هر فیوز AC را جایگزین نمونه DC یا برعکس کرد.
چرا فیوز میپرد یا مدار را قطع میکند؟
قطع شدن فیوز یا کلید حفاظتی معمولاً نشانه وجود یک مشکل در مدار است. برخی از دلایل رایج عبارتاند از:
- اضافهبار و اتصال همزمان چند مصرفکننده پرقدرت
- اتصال کوتاه
- خرابی یکی از تجهیزات
- جریان راهاندازی بالای برخی موتورها
- آسیبدیدگی سیم یا عایق
- انتخاب نامناسب فیوز یا تیپ آن
در صورت تکرار قطع شدن، نباید صرفاً فیوز را با آمپر بالاتر جایگزین کرد. ابتدا باید علت اصلی توسط فرد متخصص بررسی شود.
نکات مهم هنگام خرید انواع فیوز
هنگام خرید، علاوه بر قیمت، مشخصات فنی محصول را بررسی کنید. مهمترین موارد عبارتاند از:
- جریان نامی
- ولتاژ نامی
- نوع جریان AC یا DC
- ظرفیت قطع
- تیپ عملکرد در مدلهای مربوطه
- تعداد پل
- ابعاد و نوع نصب
- استاندارد و کیفیت ساخت
- سازگاری با تابلو و تجهیزات موجود
برای پروژههای حساس، استفاده از محصول معتبر و دارای مشخصات فنی مشخص اهمیت بیشتری دارد.
قیمت انواع فیوز
قیمتهای فیوز به نوع، آمپراژ، برند، ولتاژ نامی، ظرفیت قطع، تعداد پل و کاربرد آن بستگی دارد. فیوزهای کارتریجی، تیغهای، مینیاتوری و سایر مدلها نیز به دلیل تفاوت در ساختار و کاربرد، قیمت یکسانی ندارند.
بنابراین بهتر است هنگام مقایسه قیمت، مشخصات فنی محصولات نیز بررسی شود تا انتخاب صرفاً بر اساس ارزانترین گزینه انجام نشود.
خرید انواع فیوز
برای خرید، ابتدا نوع مدار و تجهیزات مصرفکننده را مشخص کنید. سپس آمپر، ولتاژ، نوع جریان، تیپ و تعداد پل مورد نیاز را بررسی کنید.
اگر برای تعویض فیوز موجود اقدام میکنید، مشخصات درجشده روی محصول قبلی را بررسی کنید؛ اما در صورت وجود مشکل در مدار یا تغییر شرایط بار، بهتر است انتخاب نهایی توسط متخصص برق انجام شود.
سوالات متداول درباره انواع فیوز
فیوز چیست و چه وظیفهای دارد؟
فیوزیک وسیله حفاظتی در مدار الکتریکی است که در شرایط جریان بیش از حد، با قطع مدار از سیمها و تجهیزات در برابر آسیبهای ناشی از اضافهجریان محافظت میکند.
فیوز چند آمپر برای خانه مناسب است؟
آمپر مناسب به نوع مدار، سطح مقطع سیم، بار مصرفی و طراحی تأسیسات بستگی دارد. نمیتوان یک آمپر مشخص را برای تمام مدارهای یک ساختمان مناسب دانست.
تفاوت فیوز B و C چیست؟
در نحوه عملکرد آنها در برابر جریان هجومی است. تیپ C نسبت به تیپ B جریان هجومی بیشتری را قبل از عملکرد لحظهای تحمل میکند.
تیپ D فیوز برای چه کاربردی است؟
تیپD برای مدارهایی با جریان هجومی بالا استفاده میشود و در برخی کاربردهای صنعتی، موتورها و بارهای خاص کاربرد دارد.
آیا میتوان فیوز با آمپر بالاتر نصب کرد؟
خیر، افزایش آمپر بدون بررسی سیمکشی و مشخصات مدار کار درستی نیست. فیوز باید متناسب با ظرفیت مدار و تجهیزات انتخاب شود.
فیوز مینیاتوری بعد از قطع شدن باید تعویض شود؟
خیر. در صورت برطرف شدن علت قطع، کلید مینیاتوری را میتوان مجدداً وصل کرد. اما اگر دوباره قطع شود، باید علت مشکل بررسی شود.
فیوز تکپل و دوپل چه تفاوتی دارند؟
تعداد پلها نشاندهنده تعداد مسیرهایی است که کلید حفاظتی میتواند بهصورت همزمان قطع و کنترل کند. کاربرد هر مدل به نوع مدار بستگی دارد.
آیا فیوز AC را میتوان برای DC استفاده کرد؟
نه بهصورت عمومی. فیوز باید برای نوع جریان و ولتاژ مورد استفاده تأیید شده باشد، زیرا شرایط قطع جریان در مدار AC و DC متفاوت است.
چرا فیوز مدام میپرد؟
اضافهبار، اتصال کوتاه، خرابی تجهیزات، جریان راهاندازی بالا یا انتخاب نامناسب فیوز میتواند باعث قطع مکرر مدار شود.
آیا فیوز از برقگرفتگی جلوگیری میکند؟
وظیفه اصلی فیوز، حفاظت در برابر اضافهجریان و اتصال کوتاه است و نباید آن را جایگزین تجهیزات حفاظت در برابر برقگرفتگی مانند کلید محافظ جان دانست.
هنگام خرید فیوز به چه مشخصاتی توجه کنیم؟
آمپر، ولتاژ، نوع جریان، ظرفیت قطع، تیپ عملکرد، تعداد پل، ابعاد، استاندارد و سازگاری با مدار از مشخصات مهم هستند.
قیمت فیوز به چه عواملی بستگی دارد؟
نوع فیوز، جریان نامی، ولتاژ، تعداد پل، برند، ظرفیت قطع و کاربرد محصول از عوامل مؤثر بر قیمت هستند.
جمعبندی
انواع فیوز برای حفاظت از مدارها در شرایط مختلف طراحی شدهاند و هر مدل کاربرد مشخصی دارد. انتخاب صحیح باید بر اساس جریان مدار، نوع بار، ولتاژ، AC یا DC بودن سیستم، مشخصات سیمکشی و شرایط کاری انجام شود.
برای انتخاب محصول مناسب، صرفاً به آمپر یا قیمت توجه نکنید و مشخصات فنی کامل فیوز را با نیاز مدار مقایسه کنید.
برای سیستمهای ساختمانی جدید، فیوزهای مینیاتوری (MCB) با توجه به سهولت استفاده و قابلیت reset شدن، بهترین گزینه هستند.
با این حال، در تأسیسات قدیمی یا کاربردهای بسیار خاص، هنوز از سایر انواع فیوزها استفاده میشود.


کابل افشان لوشان
کابل مخابراتی زوجی






